SLOVENIË / SLOVEENSE GESCHIEDENIS
EERSTE BEWONERS
Het gebied van Slovenië van vandaag de dag en haar grenzen liggen er al sinds de Palaeolische tijd. Gereedschappen gemaakt van been uit 100.000 – 60.000 v.C. zijn gevonden in de grot van Olševa. Gedurende de ijzertijd (2000 vChr) boerden moerasbewoners in de buurt ten Zuiden van het huidige Ljubljana. De Ljubljaanse moeras mensen werden verslagen rond 700 v.C. door Illyriaanse stammen uit het Zuiden. Gevolgd door Keltische stammen die het land binnenvielen rond 400 v.C. Ze vermengden zich met de lokale bevolking en vormden samen de eerste “staat” op Sloveense grond in het Noordelijk koninkrijk.
DE ROMEINEN
In 181 v.C. stichtten de Romeinen de nederzetting Aquileia aan de Golf van Triëste. Onder haar bezoekers was ook Julius Ceasar, waarnaar de Julische Alpen zijn vernoemd. In de tweede eeuw n.C. annexeerden de Romeinen het Noordelijk koninkrijk en ontwikkelden een aantal belangrijke steden zoals Emona (vandaag de dag Ljubljana), Poetovio (Ptuj), Celeia (Celje). Al deze steden hadden ingewikkelde fortificaties, huizen, baden en tempels. Herinneringen aan deze periode zijn bewaard gebleven in alledrie de steden.
DE VROEGE SLAVEN
De voorvaderen van de hedendaagse Slovenen kwamen van de Karpatische zee in de 6de eeuw en vestigden zich in de valleien van de Drava, Sava en Mura rivieren en de Oostelijke Alpen. De Slaven waren vredelievende mensen die leefden in bossen of aan meren, ze fokten vee en boerden met hak- en brandmethodes. Als sociale groep maakten ze geen rangenonderscheid, men zegt dat dit de voornaamste oorzaak was dat de Slaven nooit een eigen koninkrijk hebben gerealiseerd. Een leider werd alleen geselecteerd ten tijde van groot gevaar, alhoewel de volgzame natuur van deze mensen langzaam veranderde in een meer strijdlustige gedurende de nomadische periode. In de vroege 8ste eeuw viel het Sloveense territorium onder de Hertog van Carantanië – de eerste Slavische staat – en in de tweede helft van de 8ste eeuw werd Karintië ingelijfd bij het Frankische rijk waar de eerste poging werd gedaan de bevolking te bekeren tot het Christendom. Dit is ook het einde van de eerste Slavische staat Carantanië. Het heeft meer dan 1100 jaar geduurd voordat de Sloveense bevolking haar onafhankelijkheid terug had.
VROEGE HABSBURGSE OVERHEERSING
Het Oosenrijkse Habsburgse rijk heeft over Slovenië geheerst van de vroege 14de eeuw tot het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het domineerde de bevolking in alles. De geschiedenis van de middeleeuwen is gekleurd door boerenopstanden en aanvallen van de Ottomaanse Turken, die onderweg waren naar Wenen. De reformatie en de introduktie van het Protestante geloof gaven de Sloveense natie de eerste boeken in de Sloveense taal, die op dat moment de basis vertegenwoordigden van de Sloveense cultuur en nationale identiteit. De tweede grote golf van hervormingen kwam in de 18de eeuw en werden doorgevoerd door Keizerin Maria Theresa. Dit was de periode waarin de eerste scholen werden gebouwd en de landbouwproduktie werd verbeterd.
NAPOLEON EN DE ILLYRISCHE PROVINCIES
Nadat de Fransen de Oostenrijkers in 1809 verslagen hadden sneed Napoleon het Habsburgse rijk de pas af bij de Adriatische zee. Het Sloveense territorium viel onder de heerschappij van Napoleon en al was het maar voor een korte periode, het had grote invloed en belangrijke veranderingen zoals rechtsgelijkheid en het gebruik van de Sloveense taal op scholen werden doorgevoerd. Dit veroorzaakte een nationaal realisme en de eerste politieke arena in Slovenië was een feit. Het Verenigde Sloveense politieke programma, wat ontstond na de revolutie in 1848, riep op tot vereniging van alle Sloveense regio’s tot een autonoom deel van de Oostenrijkse monarchie.
HET KONINKRIJK VAN SERVEN, KROATEN EN SLOVENEN
In 1918 verbonden de Slovenen, Kroaten en Serven zich met elkaar en verklaarden zich tot een onafhankelijke staat met als hoofdstad Zagreb. De vredesverdragen getekend in Parijs en Rapallo hadden grote delen van Sloveens territorium overgedragen aan Italië, Oostenrijk en Hongarije en bijna een half miljoen Slovenen woonden hierdoor in deze landen. In de tijd van de gezamelijke staat verkreeg Slovenië culturele en taalkundige autonomie en vond er een snelle economische ontwikkeling plaats. In 1929 greep koning Alexander de macht, hief de constitutie op en riep het Koninkrijk van Joegoslavië uit.
TWEEDE WERELDOORLOG
Joegoslavië vermeed betrokken te raken bij de oorlog, maar werd in 1941 binnengevallen. Het Joegoslavische leger capituleerde in minder dan 2 weken, de koning vluchtte naar Londen en Slovenië werd verdeeld tussen Duitsland, Italië en Hongarije. Als snel hierna werd het “Vrijheidsfront” opgericht wat samen met het Joegoslavischw Partisanen leger streed voor een vrij Slovenië binnen het nieuwe land Joegoslavië. In 1946 werd een verdrag getekend in Parijs en in 1954 werd Triëste (met Sloveense en Italiaanse bevolking) een Italiaanse provincie.
SOCIALISTISCH JOEGOSLAVIË
Na het einde van de oorlog werd Tito gekozen als leider van Joegoslavië en ondanks dat hij zichzelf vrijwel onmiddellijk distantieerde van Stalin en de dominantie van de Sovjet Unie, ging de vorming van een Sociaal-Communistische staat door tot het midden van de vijftiger jaren. Industrie werd genationaliseerd, het particulier bezit van agrarisch land werd teruggebracht tot maximaal 20 hectare en een centrale economie werd geinstalleerd. De isolatie van de markten in het Sovjet blok dwong Tito al snel naar het westen te kijken. Het land ging vooruit tot de dood van Tito in 1980 en was op dat moment het meest geavanceerde land van de republiek Joegoslavië.
ONAFHANKELIJKHEID – REPUBLIEK SLOVENIË
In april 1990 was Slovenië de eerste Joegoslavische republiek waar vrije verkiezingen werden gehouden. In de zomer van 1990, nadat Servië afwijzend had gereageerd op voorstellen van Slovenië en Kroatië voor een bondgenootschap, stelde Slovenië een datum vast voor een referendum aangaande de onafhankelijkheid. Op 23 december 1990 stemden 89% van de Slovenen voor een onafhankelijke republiek, welke binnen 6 maanden effectief moest worden. Op 25 juni 1991 trok Slovenië zich definitief terug uit de Joegoslavische federatie.
Op 27 juni viel het Joegoslavische leger Slovenië binnen, maar kreeg te maken met veel verzet en binnen een aantal dagen trok het federale leger zich alweer terug en werd het normale leven hervat onder de noemer: “Morgen is een nieuwe dag”.
Chronologische samenvatting van de Sloveense geschiedenis
• 6de eeuw, Slaven vestigen zich in de valleien van de Sava, Drava en Mura rivieren.
• 7de eeuw, een alliantie wordt gevormd met de Slavische Hertogdom van Carantania.
• 745 n.C., Carantania wordt deel van het Frankische rijk.
• 9de eeuw, invloed van het Christendom neemt toe, Sloveense taal werd voor het eerst gebruikt.
• 14de –16de eeuw, de Habsburgse koning voegt de Sloveense regio’s toe aan zijn rijk.
• 1584, de bijbel wordt vertaald in het Sloveens
• 1848, een Verenigd Sloveens programma wordt geformeerd
• 1918, Slovenië sluit zich aan bij het koninkrijk van Serven, Kroaten en Slovenen.
• 1929, de staat verandert haar naam in Joegoslavië
• 1941, het Vrijheid Front organiseert zich.
• 1945 – 1953 Particulier eigendom (land en bedrijven) vervallen aan de staat.
• 1948 Tito rebelleert tegen de politieke overheersing van Stalin.
• 23 december 1990, 89% van de bevolking stemt voor een onafhankelijke staat.
• 25 juni 1991, Slovenië wordt onafhankelijk
• 6 maart 1995, Slovenië begint onderhandelingen over toetreding tot de EU.
• 1 mei 2004, Slovenië wordt een nieuwe ster van Europa
|